Içerik Filtreleme ile ilgili pek çok ürün ve yöntem mevcut. Ama konuya yakin olanlarin da bildigi gibi aslinda bu konunun çözümü sadece teknolojide yatmiyor. Kullanilan yöntemin hem teknoloji hem de içerik olarak trendi takip etmesi sart. Yani yazilim olarak belli teknolojileri içeren motorlara sahip ürünleri kullanmakla birlikte mutlaka yazilimin içeriginin (Content) de dinamik olmasi sart.
Internette  ebeveyn kontrol yazilimi olarak aratildiginda yüz binlerce hit (http://www.google.com.tr/search?hl=tr&q=ebeveyn+kontrol&btnG=Google%27da...) ve yüzlerce yazilim bulunabilir. Ayrica ayni aramayi Ingilizce yaparsak (http://www.google.com.tr/search?q=parental+control&btnG=Ara&hl=tr&sa=2) milyonlarca hit ve yine yüzlerce yazilim bulabiliriz.

Peki, bu kadar firma, yazilim ve çözüm arasinda ayirt edici olan ne?
1-Bu konu ile ilgili uzun bir geçmis ve bu konuda bilgi birikimi gerektirmektedir.
2-Uluslar arasi konferans, makale, workshop vs. takip edilip, katilip bu bilgi birikimini arttirmayi ve trendleri takip etmeyi gerektirmektedir.
3-Içerigi dinamik tutmak için bölgesel editörler istihdam edilmeli veya bu is mümkün oldugunca otomatize edilmeli [14]
4-AR-GE yapabilecek egitim, kalite ve beceride kadro gerektirmekte
5-Yazilim mühendisligi konusunda tecrübe gerekli
6-En son olarak da yazilimin test edilmis ve begenilmis olmasi yani yaygin kullanim.

Ev kullanicisi ile Internet Kafe ve Halka Açik Internet Erisimi Saglayan Yerler arasindaki temel farklarin basinda Internet Kafe ve Halka Açik Internet Erisimi Saglayan Yerler için devletin kendi regülâsyonlarini uygulayacagi birimler kurmus olmasidir. (www.tib.gov.tr).
Dolayisi ile bu kurumun internet güvenligi ile ilgili zaten gerekli teknolojik altyapiyi hazirlamis olmasi beklenir. Bu amaçla yayinlanan kriterlere (http://www.tib.gov.tr/%5Cdokuman%5CFiltre%20Program%20Kriterleri.doc) bakildiginda bazi temel eksikler göze çarpmaktadir.
Bu eksiklerle ilgili pek çok gazete ve sitede haberler çikmistir [1,2,10,11,12].  Bu tür bir çalismanin dünyada geldigi yer çok bellidir [3,4,13].
Internet Kafe ve Halka Açik Internet Erisimi Saglayan Yerler ile Ev Kullanicilari için Çocuk Pornosu, Pornografi, Vahset, Satanizm,Terör, Uyusturucu Gibi Zararli Siteleri Engellemede Kullanilacak Yöntemler:
Içerik filtrelemek için kullanilan teknikler [4]:
URL bloklama
Içerik Tarama
Resim Tanima
Türkiyede Internet Kafe ve Halka Açik Internet Erisimi Saglayan Yerler için yayinlanan kriterler sadece URL Bloklama temeli üzerine kurulmustur. Burada da kullanilan yasak liste sayisi son derece kisitlidir. Resim tanima [5,6,7] dünyada bu konuda üzerinde en çok çalisilan konularin basinda gelmektedir ayrica dinamik içerik tarama da uzun zamandir bilinen bir yöntemdir [8] ve uzun zamandir kullaniliyor olmasina ragmen kriterler içerisinde yine yoktur.
Yine ayni kriterler asagidaki teknikleri de içermemektedir:

1. HTTP protocol analyzing
2. HTTPS protocol analyzing
3. Image Processing/Identification
4. HTML reconstruction
5. HTML encoding
6. Dynamic content filtering
7. Object analysis
8. Text classification
9. Web page analysis [9]

1. File type
2. Textual
3. Links
4. Image
5. Profile

Yukaridaki teknolojilerin iyi sonuçlar verdigi ile ilgili yapilmis pek çok çalisma vardir [Tablo 1,14].

Tablo 1. Türk Telekom Bilisim Aglari Direktörlügü Test Raporu.

NGF: Dr. Ertugrul Akbas ve ekibi tarafindan gelistirilen ve bir modülünün webjini (www.webjini.com.tr) yi olusturdugu motor.

Yukaridaki özellikleri bypass etmenin ne demek oldugunu en basit iki örnekle açiklarsak.
Örnek 1: HTTPS Tünel kullanarak kurum listesindeki bütün yasak sitelere girilebilir.
Çözüm 1: HTTPS taramasi yapabilmek.
Çözüm 2:Bütün HTTPS tünel sitelerini yasaklamak. Bu yöntemin iki handikabi bulunmaktadir.
HTTPS tünel sitelerinin güncel adreslerinin tutulmasi. Bu kaynak isteyen bir yöntemdir çünkü zaten yazilim gelistirme, satis, Pazarlama, destek, dokümantasyon, muhasebe, finans islerinin tamamini 2-3 kisi ile yapmakta olan sirketlerin URL kategorizasyonu ve devami olan editör onayi için kaynak ayirmalari zordur.
HTTPS tünel sitelerini yasaklamanin mantikli bir gerekçesi yoktur. Teknolojik olarak çözemedigimiz problemi çözmek için bir bypass yöntemidir.

Örnek 2: Anonymity&Privicy olarak geçen internette kimseye görünmeden sörf yapmak için kullanilan servislerin sifreli versiyonlari ki bunlar ücretsiz ( http://anon.inf.tu-dresden.de/index_en.html)  kullanarak istenilen siteye girilebilmesi
Çözüm 1: Browserlarda Proxy set edilmesini engellemek
Çözüm 2: Bu tür programlari ve siteleri takip etmek ki birinci örnek a bendinde bahsedilen kaynak sikintilari tekrar burada da geçerlidir.

Ayrica bir ürünün performansi ile ilgili karar verirken bloklama orani ve yanlis bloklama oranlari dikkate alinmalidir. Bu oranlarin hesaplama sekilleri:
Blocking rate=(Total number of Adult  URLs  Blocked)/(Total number of Adult  URLs  Tested)
Over Blocking Rate =(Total numbr of Non Adult URLs Blocked)/(Total numbe rof Non-URLs Tested)

Ayrica mevcut devlet regülasyonlarin yetersizligi ile ilgili pek çok gazete ve dergide yayinlar yapilmistir.Zaman gazetesi  16 Kasim 2008 tarih sayfa 2 veya elektronik olarak  http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=760819&title=internet-kafelerin... linklerden ulasilabilecegi gibi sektörün içindekiler de devlet regülasyonlarinin yetersiz oldugu konusunda görüs bildiriyorlar.Yine ayni baglamda benzer görüsleri içeren internet haber kaynaklari mevcut (http://turk.internet.com/haber/yazigoster.php3?yaziid=22324) bu haberlerde de sektörün içindekiler devlet  regülasyonlarinin yetersiz oldugu konusunda görüs bildiriyorlar.http://turk.internet.com/haber/yazigoster.php3?yaziid=21629  adresinde de  kriterlerin yetersizliginden bahsedilmektedir.

Referanslar:

1-http://turk.internet.com/haber/yazigoster.php3?yaziid=21629 
2-http://turk.internet.com/haber/yazigoster.php3?yaziid=22324
3-http://www.olympos.org/belgeler/icerik-filtrelemede-hukumet-politikalari/merkezi-veya-isp-seviyesinde-icerik-filtreleme-coc
4-Ertugrul Akbas, Web Içerik Tarama ve Ebeveyn Kontrolü, Ag ve Bilgi Güvenligi Ulusal Sempozyumu, Mayis,2008, 2008, Girne, KKTC.

5-Automatic Online Porn Detection and Tracking, Johnson I Agbinya, Bernard Lok, Yeuk Sze Wong and Sandro Da Silva

6-S. da Silva and J I Agbinya, “Human face segmentation algorithms for mobile phones,” Proc. South African Telecommunications Networks and Applications Conference (SATNAC) 2004, Vol 2, Sept. 6 – 8 , Cape Town, South Africa, pp. 373 – 374.

7-Characterizing Objectionable Image Content (Pornography and Nude Images) of Specific Web Segments: Chile as a Case Study

8-Content Filtering Technologies and Internet Service Providers, Michael Shepherd and Carolyn Watters, 2000

9-Internet content filtering A Report to DCITA,2003

10-http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=760819&title=internet-kafelerin-yarisi-filtre-kullanmiyor

11-http://turk.internet.com/haber/yazigoster.php3?yaziid=22324

12-http://turk.internet.com/haber/yazigoster.php3?yaziid=21629

13-E. Akbas ,NEXT GENERATION FILTERING:  OFFLINE FILTERING ENHANCED PROXY ARCHITECTURE FOR WEB CONTENT FILTERING”, 23rd of the International Symposium on Computerⁱ and Information Sciences ( ISCIS 2008 ), Istanbul, Turkey, 2008. www.ieee.org

14-http://www.olympos.org/belgeler/internet-guvenligi/cocuk-pornosu-ve-zararli-icerik-engellemede-onemli-yontemlerden-biri-url

__________________________
Dr. Ertuğrul Akbaş