VoIP Security - Bölüm II

Her sistemde olduğu gibi, VoIP sistemlerindeki güvenlik konusunu anlayabilmek yada anlatabilmek için öncelikle sistemin nasıl çalıştığını anlamamız gerekmektedir. Yazımızın bu bölümünde oldukça kısa ama sistemin çalışmasını anlamaya yönelik olarak VoIP sistemlerinin çalışma mantığını anlatmaya çalışacağız.

1. Ses Trafiğinin Tarihçesi

1.1. Geçmiş
30 yıl önce internet yoktu. Etkileşimli iletişimler ancak PSTN üzerinden yapılabilmekte idi. Veri transferi ise uzak mesafeler için çok pahalı idi ve hiçkimse görüntülü iletişimi hayal bile edemiyordu. (Sadece televizyonlar vardı ama TV’nin etkileşimli iletişim sınıfına girmediğini hepimiz biliyoruz)

1.2. Dün
Yakın zaman önce bir takım ilginç şeyler ortaya çıkmay başladı: Geniş bilgisayar ağları, iletişimde yeni teknolojiler (mesela GSM) ve son olarak büyük ağ: Internet; elektronik posta, chat gibi servisler ve web üzerinden tıkla satın al desteği ile iş dünyası yeniden doğdu.

1.3. Bugün
Bugün artık iletişim dünyasında gerçek bir devrim yaşamaktayız: Herkes iş bulmak , boş zamanlarında chat yapmak, veri değişimi (resim, ses, doküman) ve Netmeeting, Internet Telefon gibi yazılımlar ile sesli görüşme yapmak için bilgisayar ve Internet kullanmaktadır. Kısmen başlamış olan gerçek zamanlı iletişim ise: VoIP

1.4. Gelecek
Gelecekte ne olacağını bilemiyoruz, fakat birçok bilgisayar ile, neler olabileceği hayal edebiliriz. Internette herkez yüksek hızlarda ses ve görüntü alıp verebilecek. Fakat Mobil telefonlar ve VoIP (görüntülü) ve diğerleri ne olacak? Sonuç olarak biliyoruz ki, internet çok hızlı genişliyor ve gelecekte doğru bir iletişim aracı olabilir.

2. Genel Bakış

2.1. VoIP Nedir?
VoIP, 'V'oice 'o'ver 'I'nternet 'P'rotokol (Internet üzerinden ses) açılımına karşılık gelmektedir. VoIP, ses’i (genellikle insan sesi) IP paketleri halinde internet üzerinden taşımaktır.

2.2. Nasıl Çalışır?
Yıllar önce, uzak bir noktaya digital formda sinyal gönderme keşfedildi. Sinyal yollanmadan önce dijital formata ADC (analog to digital converter – analog’dan dijital’e dönüştürücü) ile ile çevrilmekte ve karşı tarafa yollanmakta, karşı taraf sinyali aldığında tekrar analog formata çevirmek için DAC (Digital to analog converter – dijital’den analog’a dönüştürücü) kullanılmaktadır.
VoIP’de bu şekilde çalışmaktadır, dijital formattaki ses, veri paketleri olarak karşıya yollanmakta ve karşı tarafta tekrar dijital ses haline dönüştürülmektedir.
Dijital format daha iyi kontrol edilebilmektedir: Sıkıştırabiliriz, yönlendirebiliriz, daha iyi bir formata çevirebiliriz ve daha fazlası. Zaten bilindiği gibi dijital sinyalin gürültü toleransı, analog’a göre daha fazladır. (Örnek: GSM)
TCP/IP ağlarında, IP paketleri iletişim kontrolü için header ve veri transferi için payload kısımlarını içerir. VoIP bunları ağda ilerleyebilmek için ve hedefe ulaşmak için kullanır.

Ses(kaynak) --- ADC --- Internet --- DAC --- Ses(hedef)

2.3. VoIP kullanmanın PSTN’e göre avantjları nelerdir?
Eğer PSTN hat kullanıyorsanız, genel olarak hattı kullandığınız süre kadar, o hattı size sağlayan ve yöneten şirkete para ödersiniz. Eğer uzun süre konuşursanız daha çok ödersiniz. Ve ayrıca aynı anda birden fazla kişi ile konuşamazsınız. (Telekonferans)
VoIP’de ise bunun tersine aynı anda ihtiyacınız olan herkezle görüşebilirsiniz (Karşı tarafında VoIP kullanıyor olması lazım). İstediğiniz kadar ve aynı anda birçok kişi ile konuşabilirsiniz.

2.4. Peki neden herkes VoIP kullanmıyor?
Ne yazık ki hala VoIP mimarisi ile Internet arasındaki entegrasyonda hala problemlerimiz bulunmakta. Tahmin edebileceğiniz gibi ses trafiği gerçek zamanlı akışa sahip olmalıdır (VoIP’de, sesinizin karşı tarafa gitmesi veya sizin onu duymanız için beklemeniz gerekmektedir) Bu internetin yoğunluğu ile alakalıdır. Internet, birçok yönlendirici (router) dan oluşan heterojen bir yapıya sahiptir, 20-30 civarında veya daha fazla yönlendiriciden geçerek yol almak ve bunların yoğunlukları göz önüne alınırsa bu paketlerin yol alacağı zaman artacaktır. Demek ki iyi bir performans için bazı şeyleri değiştirmek gerekmektedir. Takip eden bölümde bu büyük problemi nasıl aşabileceğimizi anlatmaya çalışacağız. Genel olarak, VoIP uygulamaları için internet üzerinde belli bir bant genişliğini garanti etmek çok zordur.


3. VoIP hakkında teknik bilgi
Bu bölümde VoIP hakkında bazı önemli bilgileri vermeye çalışacağız. Daha sonraki açıklamaları anlamak için gerekli bilgilerdir bunlar.

3.1. VoIP iletişimine genel bakış
VoIP iletişimi için şunlara ihtiyacımız vardır:
Öncelikle analog sinyali dijital sinyale (bits) çevirmek için ADC gereklidir. Ve bu dijital bit’lerin iletişim için iyi bir formatla sıkıştırılmış olması olması gerekmektedir. Bunun için ileride göreceğimiz birkaç protokol vardır.
Şimdi bu ses paketlerini gerçek zamanlı protokol ile veri paketlerine iliştirmemiz gerekmektedir. (genellikle IP üzerinde UDP, onunda üzerinde RTP)
Karşı tarafı aramak için sinyalleşme protokolüne ihtiyacımız var. Bunu ITU-T H.323 yapacaktır.
Karşı tarafa ulaşan paketlerin tekrar açılması,verilerin düzenlenmesi, analog ses sinyaline çevrilmesi ve son olarak ses kartına veya telefona yollanması gerekmektedir.
Bütün bu işlemlerin gerçek zamanlı olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Çünkü çok geriden gelen paketlerin beklenmesi gibi bir seçenek yoktur.

Temel Mimari

Ses )) ADC – Sıkıştırma Algoritması - RTP’nin TCP/IP içine yerleştirilmesi -----
----> |
<---- |
Ses (( DAC – Açma Algoritması - RTP’nin TCP/IP’den ayıklanması -----

3.2. Analog’dan Dijital’e Dönüştürmek
Bu işlem donanım ile gerçekleştirilir, genellikle kartlar üzerinde ADC ile.
Günümüzde bütün ses kartları 16 bit – 22050 Hz dönüşüme destek vermektedir (Örnekleme için Nyquist kuralına göre 44100 Hz’e ihtiyaç duyulur). Gerekli bant genişliği ise : 2 Byte * 44100 (sn. ‘deki örnekleme) = 88200 byte/sn, stereo için176.4 kbyte/sn.
VoIP’de ses yollamak için 176 Kbyte gibi bir bant genişilğine ihtiyacımız olmaz. Sonraki bölümlerde göreceğimiz kodlama seçenekleri ile bunu düşürmekteyiz.

3.3. Sıkıştırma Algoritmaları
Şimdi elimizde standart formatta olması gereken ve hızlı iletilmesi gereken dijital veri var.
• PCM, Pulse Code Modulation, ITU-T G.711
Ses bant genişliği 4 kHz, tabii ki örnekleme bant genişilği 8 kHz olmalı (Nyquits’e göre)
Her örnekleme 8 bit’tir (Bu 256 ayrı değer demek).
Net hız : 8000 Hz * 8 bit = 64 kbit/sn, yani tipik dijital telefon hattı.
Gerçek uygulamalarda Kuzey Amerika için mu-law ve Avrupa için a-law varyantları olan ve logaritmik olarak 12 yada 13 bit analog sinyalleşme kullanılır.
• ADPCM, Adaptive differential PCM, ITU-T G.726
32 kbps gerektiren ses paketi ile gerçek paket arasındaki farkı çeviren sıkıştırma tekniğidir.
• LD-CELP, ITU-T G.728
• CS-ACELP, ITU-T G.729 ve G.729a
• MP-MLQ, ITU-T G.723.1, 6.3kbps, Gerçek Zamanlı Konuşma
• ACELP, ITU-T G.723.1, 5.3kbps, Gerçek Zamanlı Konuşma
• LPC-10, 2.5 kbps!!
Son olarak sıralanan protokoller oldukça önemli olup, düşük bant genişliği kullanımını garanti etmektedirler. Özellikle G.723.1 çok yüksek bir MOS (Mean Opinion Score – Ses kalitesinin ölçülmesinde kullanılan bir değer) değerine sahiptir.

3.4. RTP (Real Time Transport Protocol – Gerçek Zamanlı Taşıma Protokolü)
Şimdi elimizde ham veri var ve TCP/IP yığınına yerleştirmemiz gerekmekte. Yapı şu şekildedir:
VoIP veri paketleri
RTP
UDP
IP
I,II katmanlar

VoIP veri paketleri, UDP-IP paketlerinin içindeki RTP paketlerinde yer alır.
Öncelikle, VoIP TCP kullanamaz çünkü, gerçek zamanlı uygulamalar için TCP çok ağır. Bu yüzden UDP kullanılır.
İkinci olarak, UDP, paketlerin karşı tarafa ulaşıp ulaşmadığını veya ne kadar zamanda ulaştığını kontrol etmez. Bu iki değer sesin kalitesi için önemlidir. RTP bu problemi çözerek paketlerin alındığı tarafta paketleri uygun sıraya dizer ve paketlerin ulaşması için çok uzun süre beklemez, böylece konuşma kesintilere uğramaz. Fakat hala sürekli veri akışına ihtiyaç duymaktadır.

Real Time Transport Protocol – Gerçek Zamanlı Taşıma Protokolü

0 1 2 3
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1
+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+
|V=2|P|X| CC |M| PT | sıra numarası |
+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+
| zaman bilgisi |
+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+
| senkronizasyon kaynak (SSRC) tanımlayıcısı |
+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+=+
| yardımcı kaynak (CSRC) tanımlayıcılar |
| .... |
+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+
Tanımlar:
V : Kullanılan RTP’nin versiyonu
P : Padding
X : Başlık ekleri
CC : CSRC tanımlayıcılarının sayısını veren alan. CSRC alanının kullanım yeri örneğin konferans konuşmalarıdır.
M : İşaret bit’I
PT : Payload tipi
RTP ile ilgili tam bilgiyi RFC 1889 ve 1890’dan alabilirsiniz.

3.5. RSVP
VoIP’de RSVP gibi diğer bir takım protokollerde kullanılır. RSVP Servis Kalitesi’nin kontrolünde kullanılır (QoS – Quality of Service)
RSVP bir sinyalleşme protokolüdür ve paketlerin uğrayacağı her noktadaki bant genişliği ve gecikme değerlerini tespit etmeye yarar. Daha detaylı bilgi için: RFC 2205

3.6. Quality of Service (QoS)
Yazı boyunca birçok kez VoIP uygulamalarının gerçek zamanlı veri akışına ihtiyaç duyduğunu ve etkileşimli ses veri değişimi için beklenende budur zaten.
Ne yazık ki, TCP/IP bu tip bir amaç için uygun değildir, sadece en iyi çabayı gösterir. Paketlerin yol aldığı bütün yönlendirici (router)’lar da paket akışını yönetmenin kural ve ip uçlarını inceleyelim:
IP protokolündeki TOS alanı servis tipini tanımlar: Yüksek değer, düşük önem anlamına gelir. Ve çok düşük bir değer ise bize daha çok gerçek zamanlı akış sağlar.

Paket Sıralama Metodları:
FIFO (First in First Out – İlk giren ilk çıkar), paket ulaşma ve yollama metodları içinde en ilkel olanıdır.
WFQ (Weighted Fair Queuing – Ağırlıklı Adaletli Sıralama), paketlerin adaletli bir şekilde iletilmesini sağlar (örneğin, FTP bütün bant genişliğini harcayamaz), hangi tipte verinin geçtiği önemlidir, genellikle 1 paket UDP’den 1 paket TCP’den adaletli bir modeldir.
CQ (Custom Queuing – İsteğe göre Sıralama), kullanıcı kendi isteğine göre öbceliklendirebilir.
PQ (Priority Queuing – Öncelik değerine göre Sıralama), önem sırasına göre çeşitli sayısa (genellikle 4) adet havuz olur ve en öncelikli değer sahip olan havuz yollanır önce, bu havuz bitince bir alt değerdeki havuza geçilir ve bu işlem bu şekilde devam eder.
CB-WFQ (Class Based Weighted Fair Queuing – Klas tabanlı Ağırlıklı Adaletli Sıralama), WFQ’ya benzer fakat ek olarak, klaslara ayırıp (64 taneye kadar) her biri için bir bant genişliği tanımlayabiliriz.

3.7. H323 Sinyalleşme Protokolü
H323 VoIP üzerinden arama yapmak için kullanılır (örneğin MS Netmeeting ile). Bu protokolu kullanmak için şunlar gereklidir:
VoIP bağlantıyı başlatabilecek terminaller.
Adres çevrimi (ismi IP ‘ye) ve kabul kontrolu (admission control – kullanıcıyı kabul veya reddetmek veya bazı kullanıcıların bant genişliği kontrolü için) yapabilmek için Gatekeeper.
TCP7IP – PSTN çevrimi için Gateway.
Konferans için MCU (Multipoint Control Units).
Proxy sunucuları.
H323 sadece VoIP için değil aynı zamanda video ve veri iletişiminde de kullanılır.
VoIP ile ilgili olarak, H323, G.711, G.722, G.723, G.728 ve G.729 ses codec’lerini taşıyabilir. Video için ise, H261 ve H263.

4. Setup
Bu bölümde basitten daha karmaşık sistemlere doğru VoIP sistemleriinn nasıl kurulduğunu ve nasıl çalıştığını anlatmaya çalışacağız.

4.1. Basit İletişim: IP’den IP’ye

A (Ses Kartı) - - - B (Ses Kartı)

192.168.1.1 - - - 192.168.1.2


192.168.1.1, 192.168.1.2’ye doğru arama yapsın. Veya tersi.

A ve B VoIP uygulaması için gerekli yazılıma sahip olmalıdır (örneğin, Microsoft Netmeeting, Internet Switchboard, Openh323 (Windows platformunda) veya Ohphone, Gnomemeeting (Linux platformunda), yüklenmiş ve düzgün ayarlanmış olması gerekmektedir). Ayrıca ağ kartı ve diğer TCP/IP arabirimlerine sahip olmalıdırlar.
Bu senaryoda, A tarafı B tarafına H323 kullanarak arama yollar. B tarafında uygun yazılım aktif (çalışıyor) ise B tarafındaki kullanıcı cevap verir (eğer isterse). Arama kabul edildikten sonra VoIP veri paketleri akmaya başlar.

4.2. İsim Kullanarak
Microsoft Windows platformunda, NETBIOS ismi IP adresine tercih edilebilir.

A - - - B

192.168.1.1 - - - 192.168.1.2

Ahmet - - - Ayşe

Senaryoda, Ahmet Ayşe’yi arıyor olsun. NETBIOS yardımı ile Ahmet Ayşe’yi arayabilir (ismi IP ye çevirerek).
Yukarıdaki örnekler, kullanımı son derece basit ama uygulanabilirliği az örneklerdir.
Internet üzerinden gerçekleşecek aramalarda direkt aramalar mümkün olamaz. Çünkü arayan aradığı kişinin IP adresini bilemez. NETBIOS’da çalışmayacaktır çünkü broadcast kullanır ki bu internette mümkün değildir (Servis Sağlayıcılar bu paketlere izin vermez).
Sadece DNS kullanılabilir.

4.3. Internet üzerinden WINS ile arama yapmak
NETBIOS kullanarak isim ile arama Internet üzerine WINS kullanarak uygulanabilir. Kullanıcılar ismi IP ye çevirmek için WINS sunucuya sorgu yapmak üzere tanımlanmalıdır. Aynı WINS sunucuyu kullanan kullanıcılar birbirleri ile direkt arama yapabilirler.

A (WINS Sunucu) - - - - I - - - - B (WINS Sunucu)
N
E
T - - - - - S (WINS Sunucu)
C (WINS Sunucu) - - - - R
N
E - - - - D (WINS Sunucu)
T

A, B, C ve D farklı subnet’e sahipler. Fakat hala NETBIOS metodunu kullanarak hala birbirlerini arayabilirler. Fakat aynı WINS sunucuyu kullanmalıdırlar. WINS çözümü çok yüksek bir performansa sahip değildir. Ayrıca eklenebilecek subnet sayısıda sınırlıdır.

4.4. ILS Sunucu
ILS, H323 araması yaparken ismi çözmeye yarayan bir çeşit sunucudur. VoIP uygulamasını çalıştırdığınızda ILS sunucuya kaydolmanız gerekmektedir. Böylece aynı sunucuya sorgu yapan kullanıcılar size arama yapabilir.

4.5. Büyük Problem: NAT (Network Address Translation – Ağ Adresi Çevrimi)
Problem birçok kullanıcının sadece 1 adet public IP adresi ile internete ulaşıyor olmasından kaynaklanmaktadır.

A - - -

B - - - Router (NAT yapıyor) - - - Internet

C - - -

Bu model çalışmaz.
Örnekte, A, B ve C internette dolaşır, ping atar, mail ve haber alır Internetten, fakat VoIP araması yapamaz. Çünkü H323 protokolü IP adresini uygulama katmanında yollar. Bu yüzden karşı taraf cevaplasa bile bu trafik akışı asla başlatan tarafa ulaşamaz. Çünkü aramayı başlatan taraf private (özel) IP adresi kullanmaktadır (örneğin, 192.168.1.0 subnetinden bir IP adresi olabilir).
Çözüm:
2 çözüm uygulanabilir:
1-) SIP Sunucu kullanarak. (SIP – Session Initiation Protokol – Oturum Başlatma Protokolü)
2-) Basit ama Linux üstünde çalışan bir sistem için ‘ip_masq_h323’ kullanarak bu problem çözülebilmektedir.


A - - - Router (NAT yapıyor)

B - - - + - - - Internet

C - - - ip_masq_h323 modülü

Editör Notu: H323 protokolü kullanan uygulamalar için NAT yapan cihaz üzerinde bu desteğin yavaş yavaş geldiği düşünülürse pek de büyütülecek bir problem yok ortada.

4.6. Gatekeeper Modeli

(Terminal H323) A - - -
\
(Terminal H323) B - - - D (Gatekeeper)
/
(Terminal H323) C - - -

A, B ve C aramalar için Gatekeep’a doğru ayarlanmıştır. Terminaller her açıldığında Gatekeeper’a kayıt olurlar. Herhangi bir arama için gatekeepr’a sorgu geldiğinde Gatekeeper kendisindeki kayıtlara bakarak bu sorguya cevap verir.

4.7. Gateway Modeli
Daha öncede söylediğimiz gibi gateway’ler VoIP sistemini PSTN’e entegre etmek için kullanılır. Böylece klasik telefonlar ile Internet birleşmiş olmaktadır.


5. PSTN Hatlar ile iletişim

5.1. Genel Bakış
Eğer PSTN hatlar üzerinden dünya’nın başka bir yerindeki birisini, evinden arıyorsanız VoIP oldukça ilginç bir durum alır.

5.2. Senaryo
Genel olarak uygulama şu şekildedir:

Ev Telefonu1 -- (PSTN) -- Gateway -- (Internet) -- Gateway -- (PSTN) – Ev Telefonu2

EvTelefonu1 aramayı başlatmak ister. Ve aramak istediği numarayı çevirir, aslında bu işlem ile gateway’e aranacak numarayı yollamış olur. Gateway PSTN’den gelen bu aramayı daha öncede açıkladığımız gibi diğer taraftaki gateway’e yollar (Internet üzerinden). Bu aramayı alan arşı taraftaki gateway, kendine bağlı bulunan PSTN hatlar üzerinden aranacak kişiye aramayı yollar. Bütün bu işlemler H323 ile gerçekleşir. Aranan kişi telefonunun çalması sonucunda, eğer aramayı karşılar ise, çift yönli bir trafik akışı başlamış olur. Bu trafik hem PSTN hemde Internet üzerinden geçecektir.

5.3. Bu konfigürasyonda ne değişmektedir?
PBX kullanarak birçok hat arasından boş olan herhangi biri ile Gateway’e ulaşabilirsiniz (İş yerlerindeki model). Buradan sonra gidilecek yol arayan kişinin aradığı lokasyona doğru herhangi bir gateway veya gatekeeper’a doğru olacaktır.
Seçim yapabileceğiniz nokta; bütün konuşmanın PSTN üzerinden mi yoksa tamamının veya bir kısmının Internet üzerinden mi olacağıdır. Eğer tamamı PSTN üzerinden olursa:

Ev Telefonu1 --- (PSTN) --- Ev Telefonu2

Bu modelde aradığınız noktaya göre (özellikle yurtdışı aramalarda) çok yüksek konuşma ücretlerine tabii olursunuz. Fakat VoIP modelinde:

Ev Telefonu1 -- (PSTN) -- Gateway -- (Internet) -- Gateway -- (PSTN) – Ev Telefonu2

Yukarıdaki 2. modelde ise kısa mesafeli 2 adet PSTN (çok büyük ihtimalle şehir içi) ve uzun mesafenin ise Internet üzerinden geçtiğini görüyoruz. Bu şekilde ücretlendirme de inanımaz derecede düşük fiyatlar ile karşı karşıyasınızdır. Ve uluslararası konuşmalarda çok yüksek maliyetlerden kurtulmanız anlamına gelmektedir.

5.4. Bant Genişliği Konusu
Daha önceki anlatımlarımızda birçok kez belirttiğimiz gibi hala ortada bir bant genişliği problemi vardır. Gerçek zamanlı veri akışı nasıl yaratılır?
Şunu biliyoruz ki, geçtiğimiz her yönlendiricide (touter) gerçek zamanlı işlem yapabilecek bir yönetim protokolü olmadan bu probleme çözüm bulamayız. Peki ne yapmalıyız?
Öncelikle çok yüksek sıkıştırma oranlarına sahip algoritmalar kullanmalıyız (mesela LCP10, hatırlayacağınız gibi 2.5 kbps bant genişliği harcamaktadır). Sonra yönlendirici çıkışımızda IP paketlerinin TOS alanını en öncelikli düzeye getirmeliyiz ki bütün yönlendiriciler paketlerimize öncelik tanısınlar.
(Önemli Not: Bütün bu anlatılanlar yapılsa bile herşey garanti altında olmayacaktır. Fakat büyük bir omurgada iyi tasarlanmamış, gerekli bant genişliği reserve edilmemiş ve iyi dizayn edilmemiş ise zaten yapacak birşey olmayacaktır. Ayrıca unutulmamalıdır ki; TCP/IP gerçek zamanlı bir protokol değildir.
En mümkün çözüm WAN tarafında kullanılan bant genişliğinin yeterli ve gerekli olduğu kadar tutulması ile başlamaktır.

Sonuç olarak, limitli bir kullanıcıya hitap ediyor olsa da, VoIP hala PSTN’in yerini almak için en kuvvetli aday.

Yazımızın gelecek bölümünde VoIP güvenliği ile ilgili anlatımlarımıza başlayacağız. Şu ana kadar verdiğimiz bilgiler ışığında daha derin ve detaya inen açıklamalar ile VoIP’de güvenlik tehditleri nelerdir, nasıl gerçekleşir ve nasıl engellenebilir sorularının cevaplarını vermeye çalışacağız.


Sevgiler

Tansel Akyüz

referanslar: Roberto Arcomano - Wireless Howto