URL: http://www.olympos.org/article/articleprint/128/-1/10/internet_guvenligi___bolum_2 |
Internet Güvenliği - Bölüm 2 |
Güvenlik Tehditleri
Servis kullanımı engelleme
Bir kullanıcı veya firma internet güvenliğinin aşıldığı bir durumda çeşitli tehditlerle karşılabilir. Bu tehditlerin sonuçları kullanıcının iş alanına bağlıdır. Örneğin bazı kullanıcılar servislerin tutarlılığı ve hızı konusunda endişelenirken diğerleri bilgisyarlarındaki gizli bilgilerin gizliliği konusunda endişe duyabilirler.
Güvenlik problemlerinin iki ana sınıfı rahatsızlık verici saldırılar ve kötü amaçlı saldırılardır. Rahatsızlık verici saldırılar işinizi yapmanızı engelleyen saldırılardır. Bu tip bir saldırı bilgisayarınızın yavaşlamasına veya çökmesine yol açabilir. Genelde rahatsızlık verici saldırılarda kalıcı hasar veya kayıp amaçlanmaz.
Eğer bir saldırgan ağınıza erişim sağlarsa, dosyaları silebilir, kişisel verilerinizi okuyup değişiklik yapabilir veya makinanıza virüs bulaştırabilir.
Kötü amaçlı saldırılar genelde bir firma yada kullanıcıya kayıp yada hasar vermeye yöneliktir. Eğer Internet`e doğru güvenlik önlemlerini almadan bağlanırsanız bilgi sistemlerinizi risk altına aldığınızı bilmelisiniz. Ağınıza bir web sunucusu kurduğunuzda potansiyel olarak tüm Internet`in yerel ağınıza erişebileceği bir pencereye açıyorsunuz. Sitenizin çoğu ziyaretçisi web sunucunuzu amaçlandığı şekilde kullanacaktır. Fakat bazıları ağınızdaki özel bilgilere erişmeye çalışacak hatta dahili ağınıza erişim için sistemde güvenlik açığı arayacaktır. Sistem güvenliğinizi kimlerin aşmaya çalışabileceğinden her zaman haberdar olmalısınız. Hacker`lar üniversite ortamındaki öğrencilerden rakiplere veya profesyonel hacker`lar ve endüstriyel casusluk ajanlarına kadar farklılık gösterebilir.
Kaynaklarınızı korumada bilmeniz gereken belirli tehditleri bulmak için risk değerlendirmesi yapmak iyi bir fikirdir. Risk değerlendirmesi sadece güvenlik sisteminizi kurarken değil düzenli olarak gerçekleştirilmelidir. Bu değerlendirmelerde dahili sisteminizin kullanıcıları da içerilmelidir. Muhtemel bir güvenlik ihlalinde risk altında olacak tüm kaynakları bilmek önemlidir. Örneğin, donanım, yazılım ve veri gibi belirli kaynakları tanımlamanın dışında ağınızı kullananların da korunması gereken kaynaklar olduğundan haberdar olmalısınız.
Firmanın bilgisayar sistemini kullanan personel genelde kişisel bilgilerini bilgisayarlarında depolarlar. Bu kişiler bilgisayarları Internet`e bağlandığında kişisel bilgilerinin ekstra koruma gerektirdiğini bilmeliler.
Ağlar bilgisayarlar ve veritabanları gibi değerli kaynakları birbirine bağlar ve firma için gerekli olan servisleri sağlarlar. Bir sunucunun sağladığı özellikler çoğaldıkça güvenlik açıkları içerme riski de o oranda artar. Bunun sebebi Internet protokol ve standartlarının dizayn edilirken güvenliğin düşünülmemesidir.
Kullanıcıların genelde işlerini yeterlilikle yapabilmeleri ağ servislerine bağlıdır. Eğer kullanıcıların bu servislere erişimi engellenirse daha az üretken olurlar ve bu da firma için mali kayıp demektir.
Servis kullanımı engelleme (DoS) Internet`teki istemci ve sunucular için en ciddi tehditlerden biridir. Aynı zamanda engellenmesi en zor güvenlik tehditidir. Bir servis kullanımı engelleme saldırısı kurbanın normalde erişebildiği bir servise erişebilmesini engelleyen kötü amaçlı bir saldırıdır. Bir saldırganın bunu gerçekleştirebilmesi için pek çok farklı yol vardır.
Bir ağı kullanılmaz hale getirmenin yollarından biri ona bozuk ICMP paketleri göndermektir (bir ICMP pakedi IP paketleri gönderen kişilere ağ problemi olduğunu belirtmekte kullanılır). Örneğin bir ağı işlemez hale devamlı olarak 'Destination Unreachable' (Hedef erişilemez) ICMP mesajları göndererek getirebilirsiniz.
Hackerlar ağ parçalarını birbirine bağlayan router gibi kritik bir bileşeni kullanım dışı bırakabilirler. Veya güvenlik duvarı gibi ağı koruyan cihazları kullanım dışı bırakabilirler.
En kolay servis kullanımı engelleme saldırılarından biri başka bir kullanıcının disk veya hafıza birimini anlamsız mesajlar ile doldurmaktır. Bir saldırgan bunu e-posta ile veya FTP kullanarak bir kaç yüz megabyte işe yaramaz veri göndererek gerçekleştirebilir. Örneğin bir kullanıcının bir dosya için yaptığı isteğe kullanıcının diskinin kapasitesi kadar bir dosya ile cevap verilebilir.
Bir saldırgan web sitesine çok sayıda bağlantı kurarak gerçek kullanıcılarına bu servisin sunulmasını yavaşlatabilir. Gerçekte pek çok sunucu aynı anda yapılabilen bağlantıları sınırlayarak bağlantılar için yeterli kaynak olduğundan emin olurlar. Bu sayede saldırgan mevcut tüm bağlantıları devamlı olarak kullanarak kullanıcıların erişimini tamamen engelleyebilir.
Bir saldırgan ağınızı çok sayıda TCP SYN bağlantı istekleri göndererek yavaşlatabilir (SYN yeni bir bağlantı isteği için gönderilen bir sinyaldir). Sunucu her bağlantı isteğini aldığında karşılık verir ve önceden belirlenmiş bir zaman sürecinde, zaman aşımına uğrayana kadar karşı taraftan bir onay bekler. Fakat saldırgan onay mesajlarını göndermez ve SYN`ler göndermeye devam ederse sunucunun tüm kaynakları kullanılacaktır. Buna SYN seli (flood) saldırısı adı verilir.
Ping programı bağlantının kurulup kurulamayacağını görmek için bir makineden diğerine ICMP paketleri göndermede kullanılır. 'Ping of Death' saldırısı karşı tarafın işleyemeyeceği kadar büyük paketlerle pinglenmesi ile gerçekleştirilir. Bazı durumlarda protokol yazılımındaki bu açık yüzünden makinenin çökmesi mümkündür.
Bir sistemi yavaşlatma yada çökertmenin diğer bir yolu da sistemin kaynaklarını tüketen bir virüs kullanımıdır. Robert Morris tarafından geliştirilen meşhur 'Internet Solucanı' (worm), bırakıldıktan sonra bir kaç saat içinde Internet`te 6000 makineyi etkiledi (Solucanlar bilgisayar ağlarında kendilerini çoğaltarak yayılan virüslerdir). Internet Solucanı 'finger' sunucusuna belirli karakter dizileri göndermede 'finger' kodundaki bir güvenlik açığını kullandı. Bu karakter dizisi programın dahili veri alanlarında süper-kullanıcı statüsündeki bölümlerinin üzerine yazarak solucanın yayılabilmesini sağladı.
Bilgi ve haberleşmelerini güvenli hale getirmede kriptografik işlemler kullanan çalışma istasyonları belirli tipte bir servis kullanımı engelleme saldırısına açıktırlar. Bu saldırı makineye çok sayıda bozuk 'imzalanmış' mesajlar göndererek gerçekleştirilir. Kriptografik imzaları onaylamak zaman alıcı bir işlem olduğundan makine tüm zamanını bu mesajları onaylamada kullandığından kullanılamaz hale gelecektir.
Java ve JavaScript`de de güvenlik problemleri keşfedildi. Java veya JavaScript ile yazılmış programlar çok CPU veya hafıza kaynakları kullanarak makineyi kullanılamaz hale getirebilirler (Java ve JavaScript web sayfalarına etkileşim eklemede kullanılan dillerdir). Örneğin, basit bir Java programı Java run-time sistemlerini dondurabilir. Ve çoğu program çalışırken kesmenize izin vermez. Bu sebeple sistemi reboot (tekrar başlatma) etmeniz gerekir.
JavaScript problemleri iki ana alanda gerçekleşir: Servis kullanımı engelleme saldırıları ve kişisel gizlilik ihlali.
Servis kullanımı engelleme saldırıları kolaylıkla JavaScript`te programlanabilir ve daha sonra web sayfalarına yerleştirilebilir ya da kullanıcılara eposta ile gönderilebilir. JavaScript programları browser içerisinde çalıştığı için potansiyel olarak browser`ın erişebileceği bütün bilgilere erişebilirler. Bu sayede JavaScript ile kullanıcının ziyaret ettiği sayfaların bilgilerine erişilebilir ya da diğer pencerelerde ziyaret edilen URL`ler monitör edilebilir.
Java Applet`ler bilgi sunucularının içeriğinin sunumunu özelleştirmede sunucu-tarafından sağlanan ve browser içerisinde çalıştırılan kodlarda kullanılırlar. Java Applet`lerde de bazı güvenlik açıkları keşfedildi. Bu açıklar dilin dizaynındaki ve bytecode formatındaki bazı zayıflıklar ve implementasyon hataları gibi çeşitli sebeplerden kaynaklanıyor.
Güvenlik açıklarından yararlanan Java Applet`lerine 'kötü amaçlı appletler' adı verilir. Bunlar sisteminizdeki tüm CPU veya hafıza kaynaklarının tüketilmesi için özel olarak yazılmışlardır.
Kötü amaçlı bir applet`in olduğu bir sayfayı ziyaret etme sonucunda tüm mevcut kaynakların kullanımıyla browser`ınız kilitlenebilir. Ya da yanıltıcı yada tehdit edici pencerelerin çalışma istasyonunuzda açılmasını sağlayabilir.
Karşılaşılan kötü amaçlı Java applet`lerinden biri ekranın tamamını siyaha boyayan bir applet idi. Bu siyah pencere ekranın diğer kısımlarına erişmenizi engelliyor ve böylece sisteme erişiminizi engelliyordu. Sonrasında applet sahte bir kullanıcı ismi ve şifre diyalog kutusu görüntüleyerek browser`ı tekrar güvenli olarak başlatmak için bu bilgileri girmenizi söylüyordu. Eğer kullanıcı bilgilerinizi girerseniz bunlar saldırgana daha sonra kullanması için gönderiliyordu.
Her firmayı endişelendiren güvenlik tehditlerinden biri de sistemlere yetkisiz erişimdir (Önceden belirlenmiş bir izin olmadan herhangi bir ağ kaynağının kullanımı yetkisiz erişim olarak adlandırılır). Sisteminize veya ağınıza yetkisiz erişimin ciddiyeti işinizin doğasına bağlıdır. Bazı siteler için en büyük kayıp değerli verilerin yokedilmesi olabilir. Bazıları için anahtar ticari bilgilerin görüntülenmesi önemli olabilir.
Doğru güvenlik önlemleri olmadan Internete bağlanmanın sonucunda oluşacak potansiyel riskler hafife alınmamalıdır. Örneğin, doğru olarak gönderilmeyen şifreler kolayca ele geçirilebilir. Saldırganlar sisteminize erişebildiğinde önemli verileri silebilir yada kopyalayabilirler. Fakat verileri yokedenlerin sahdece harici hacker`lar olmadığı unutulmamalı.
Bazı durumlarda kötü davranıldıklarını düşünen veya hayal kırıklığına uğramış olan çalışanlar işverenlerine bir karşılık olarak verileri yok edebilir veya sistemleri sabote edebilirler.
Bazı durumlarda da sistemlere giren çalışanlar dışardan sisteme girecek saldırganlar için açıklar yaratırlar. İşletim sistemlerindeki açıkların bilgileri ve korunan bilgisayar sistemlerine girme bilgileri yeraltı sitelerinde veya mesajlarında bulunabilir. Hacker`lar genelde işletim sistemlerindeki veya programlarındaki güvenlik açıkları hakkında bilgi edinmek için üretici firma veya güvenlik habergrupları ve mesaj panoları gibi yasal haberdar olma kanallarını kullanırlar. Bu saldırı metodundaki ironi bu haberdar etme mekanizmalarının genelde sistem yöneticilerini sitelerinin hack edilmesini önlemek için açıklardan haberdar etmek için kurulmuş olmasıdır.
UNIX sistemlerindeki genel açıklardan biri sendmail programındadır. UNIX sendmail programının eski sürümlerindeki bir hata hacker`ların telnet istemcisi kullanarak sistem çağrıları çalıştırabilmesine ve dosyaları silip değiştirebilmesine izin vermektedir.
Bir sistemdeki veri kaybının en genel sebeplerinden biri virüs bulaşmasıdır. Bir virüs basitçe, bilgisayar sistemlerine girmek için çeşitli yollar kullanan hasar verici minyatür programdır.
Bilgisayar virüsünün çok farklı çeşitleri vardır. Boot virüsleri sistemin başlatılmasından sorumlu olan diskin dosya sektörünü etkiler. Ve dosyasistemi veya küme (cluster) virüsleri dizin girişlerini değiştirerek yazılımdan önce virüsün yüklenmesine sebep olurlar.
Çok-biçimli/polimorfik (Polymorhpous/Polymorphic) virüsler kendilerini farklı antivirüs yazılımlarına karşı daha dayanıklı kılmak için farklı yollarla kendini çoğaltan virüslerdir. Ve retrovirüsler antivirüs programlarına zarar vermeye hatta tamamen silmeye çalışan virüslerdir.
Truva virüsleri (Trojan) etkiledikleri sistemde çoğalmazlar fakat sistem kullanıcılarından gizlenirler. Bazı tipleri işlerini bitirdikten sonra (ör. önemli verileri silmek) kendilerini silip sistemi orjinal haline getirebiliyorlar.
Solucanlar bilgisayar ağları arasında yayılabilen virüslerdir. Makro virüsleri ise bir uygulamanın içinde hazır bulunan fonksiyonları kullanarak çoğalan ve yayılan virüslerdir. Bir kullanıcı virüs bulaşmış makro içeren bir dosya alıp açtığında makro dokümanın açılmasıyla otomatik olarak çalışabilir veya kullanıcı belirli anahtar kombinasyonlarını gerçekleştirdiğinde çalışabilir. Etkilenen makro daha sonra uygulamada diğer açılan dokümanlarada kendisini kopyalar. Daha sonra kullanıcının açtığı dosyalarda kalarak yayılır veya dokümanları silebilir veya değişiklik yapabilir.
SHAREFUN tanınmış bir makro virüsüdür. Microsoft Word 6.x/7.x sürümleri ile Windows ve Macintosh platformlarında yaratılmış veya kaydedilmiş DOC dosyalarına bulaşarak yayılır.
Önemli bilgilerin görüntülenmesi belirli firmalar için en büyük güvenlik tehditlerinden biridir.
Donanım ve yazılım üreticilerinin dizayn detayları, diyagramları, kaynak kodları ve ürün-bazlı bilgileri bu tip hırsızlık saldırılarının başlıca hedefleridir. Hastaneler, sigorta şirketleri ve finans kuruluşlarında müşterilerin özel bilgileri en çok koruma gerektiren bilgilerdir. Çoğu kişi bilgisayarlarındaki mali bilgilerin, telefon numaralarının, görüşmelerin ve kişisel mektupların gizli olduğunu varsayarlar. Web`i ve Internet`i kullanmanın bu bilgileri dışarıya açabileceği ihtimalinden haberdar değillerdir. Örneğin performansı artırmak için, çoğu browser ziyaret edilen sitelerin yerel sistemde kopyalarını tutarlar ve çoğu kişi bu gezinmelerinin gizli olduğunu düşünür.
Gizlilik saldırıları bir kullanıcının gizli veya özel bilgilerinin yetkisiz bir tarafça görüntülenmesidir.
Hacker`lar işiniz ile ilgili daha fazla bilgiye erişmek için aşağıdaki metodları kullanırlar: